{"id":21970,"date":"2025-09-01T17:31:48","date_gmt":"2025-09-01T16:31:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/?p=21970"},"modified":"2025-10-10T12:09:11","modified_gmt":"2025-10-10T11:09:11","slug":"fragmenti-sfere-estetika-vizura-i-prostorni-dozivljaj-panelizovanih-kupola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/fragmenti-sfere-estetika-vizura-i-prostorni-dozivljaj-panelizovanih-kupola\/","title":{"rendered":"Fragmenti sfere: estetika, vizura i prostorni do\u017eivljaj panelizovanih kupola"},"content":{"rendered":"\n

Oblast istra\u017eivanja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Parametarska arhitektura sa fokusom na geometriju i digitalnu fabrikaciju<\/p>\n\n\n\n

Tema istra\u017eivanja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Principi panelizacije sfernih paviljona i kupola u kontekstu oblika panela, vizure i prostorne percepcije enterijera<\/p>\n\n\n\n

Stanje u oblasti<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Istra\u017eivanje se oslanja na bogatu tradiciju eksperimentisanja s formom kupole kao prostorne i konstruktivne jedinice, s posebnim osvrtom na slede\u0107e istorijske i savremene reference:<\/p>\n\n\n\n

Geodetske kupole Buckminstera Fullera<\/strong> \u2013 paradigma efikasne modularne konstrukcije koja koristi minimalne materijale za pokrivanje maksimalne povr\u0161ine.<\/p>\n\n\n\n

Paviljoni i sajamske strukture<\/strong> (npr. Expo 1967, Montreal<\/em>) \u2013 primeri arhitekture visokih tehnolo\u0161kih ambicija i eksperimentalnih oblika.<\/p>\n\n\n\n

Sportske hale, biosfere i druge strukture velikih raspona<\/strong> \u2013 demonstracija potencijala kupola za razli\u010dite funkcionalne namene.<\/p>\n\n\n\n

Alternativna stanovanja 1970-ih<\/strong> \u2013 naro\u010dito u SAD-u u okviru off-grid<\/em> pokreta, gde su kupole kori\u0161\u0107ene kao samoodr\u017eive stambene jedinice.<\/p>\n\n\n\n

Savremena odr\u017eiva arhitektura<\/strong> \u2013 kupole u kulturnim naseljima i turisti\u010dkim kompleksima, \u010desto izvedene kao modularne, prenosive i energetski efikasne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Problemi identifikovani u postoje\u0107im re\u0161enjima<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Veliki broj spojeva i detalja pove\u0107ava rizik od gre\u0161aka u izvo\u0111enju.<\/p>\n\n\n\n

Kompleksnost izrade i visoki tro\u0161kovi zbog slo\u017eenosti dizajna.<\/p>\n\n\n\n

Neprakti\u010dnost unutra\u0161njeg ure\u0111enja usled zakrivljenih zidova.<\/p>\n\n\n\n

Akusti\u010dki problemi \u2013 refleksija zvuka i ne\u017eeljene rezonance.<\/p>\n\n\n\n

Ciljevi istra\u017eivanja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Istra\u017eiti kako razli\u010diti oblici i rasporedi panela na sfernim povr\u0161inama uti\u010du na vizuelnu percepciju, prostornu dinamiku i funkcionalnost enterijera.<\/p>\n\n\n\n

Razviti sistem modularnih elemenata (npr. podovi, otvori, name\u0161taj) koji se optimalno uklapaju u zakrivljene prostore i omogu\u0107avaju fleksibilan enterijer.<\/p>\n\n\n\n

Hipoteza<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Parametarski pristup panelizaciji sfernih paviljona omogu\u0107ava optimizaciju vizuelne i funkcionalne percepcije prostora kroz pa\u017eljiv odabir geometrijskih mre\u017ea i oblika panela. Kombinovanjem naprednih materijala i digitalnih metoda izrade mogu\u0107e je prevazi\u0107i klju\u010dne tehni\u010dke i prostorne izazove tradicionalnih kupola.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Kriterijumi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Vizuelni identitet i estetski kvalitet <\/strong>\u2013 na\u010din na koji raspored i oblik panela defini\u0161u vizuru kupole (iznutra i spolja).<\/p>\n\n\n\n

Efikasnost materijala i konstrukcije <\/strong>\u2013 broj i slo\u017eenost spojeva, ukupna masa i logika sklapanja.<\/p>\n\n\n\n

Funkcionalnost enterijera \u2013 mogu\u0107nost organizacije prostora i prilago\u0111enost svakodnevnim aktivnostima.<\/p>\n\n\n\n

Tehni\u010dka izvodljivost \u2013 pogodnost za digitalnu fabrikaciju i lako\u0107a monta\u017ee\/demonta\u017ee.<\/p>\n\n\n\n

Odr\u017eivost i odr\u017eavanje \u2013 energetska efikasnost, otpornost na spolja\u0161nje uticaje i lako\u0107a zamene pojedina\u010dnih panela.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Metodologija istra\u017eivanja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Digitalni alati poput Rhinoceros-a<\/strong> i Grasshopper-a<\/strong> bi\u0107e osnovna platforma za generisanje i testiranje razli\u010ditih sistema panelizacije. Panelizacija sfernih povr\u0161ina bi\u0107e sprovedena kroz slede\u0107e pristupe:<\/p>\n\n\n\n

1.Geodetske mre\u017ee<\/strong> – triangulacija sfere \/ kupole na osnovu pravilne ili nepravilne razmere.<\/p>\n\n\n\n

2.Poligonalne mre\u017ee<\/strong> \u2013 kombinacija \u0161estougaonih i petougaonih panela \/ diamond paneli \/ koji se prate po pravilima geometrije sfere.<\/p>\n\n\n\n

Digitalna analiza obuhvata\u0107e i simulacije:<\/p>\n\n\n\n

Svetlosna analiza (prirodna i ve\u0161ta\u010dka svetlost kroz panele),<\/p>\n\n\n\n

Vizuelne studije enterijera (parametarski generisane vizure, promena percepcije u odnosu na raspored panela).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oblast istra\u017eivanja Parametarska arhitektura sa fokusom na geometriju i digitalnu fabrikaciju Tema istra\u017eivanja Principi panelizacije sfernih paviljona i kupola u kontekstu oblika panela, vizure i prostorne percepcije enterijera Stanje u oblasti Istra\u017eivanje se oslanja na bogatu tradiciju eksperimentisanja s formom kupole kao prostorne i konstruktivne jedinice, s posebnim osvrtom na slede\u0107e istorijske i savremene reference:… Continue reading Fragmenti sfere: estetika, vizura i prostorni do\u017eivljaj panelizovanih kupola<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":667,"featured_media":22041,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"coauthors":[673],"class_list":["post-21970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opste","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/667"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21970"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23681,"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21970\/revisions\/23681"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21970"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhns.uns.ac.rs\/givsf\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=21970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}