Budući studenti

29
Informacije za buduće studente.

UMETNOST XX VEKA – Doc. dr Mia David

Predavanje Umetnost XX veka bavi se pregledom pravaca i konteksta koji su doveli do savremene umetnosti. Obrađujući period od polovine XIX veka kurs objašnjava istorijsko – socijalne okolnosti koje su uzrokovale određene pojave u umetnosti. Počev od Impresionizma, preko Pointilizma, Postimpresionizma, pa zatim avangardnih pravaca uspostavlja se osnova za razumevanje umetnosti druge polovine XX veka i pravaca poput Poparta i Konceptualne umetnosti bez kojih ne možemo pratiti savremene tendencije.

FOTOGRAFIJA I ARHITEKTURA – Prof. mr Milan Aleksić

Ne po stoji aspekt ljudskog delovanja; nauka, umetnost svakodnevni život u kom fotografija nije našla svoju primenu. Ona ne samo da na najverodostojni način oslikava našu realnost, ona je svakodnevno menja i oblikuje. Tako je fotografija odigrala značajnu ulogu i u načinu na koji danas sagledavamo arhitekturu. Predavanje pod nazivom Fotografija i arhitektura tematski je bilo podeljeno na dva dela. U prvom delu bavili smo se odnosom fotografije i arhitekture kroz analizu radova značajnih fotografa, koji su koristili fotografski apart kao sredstvo istraživanja i izražavnja različitih aspekata arhitekture. Imena autora čije smo fotografije analizirali su: Eugene Atget, Andreas Gursky, Thomas Struth, Wolfgang Tillmans, Michael Wolf, Thomas Demand, Hilla i Bernard Becher, Berence Abbot…
U drugi deo predavanja odnosio se na tehnički aspekt stvaranja fotografske slike. Pozabavili smo se konstrukcijom analognog i digitalnog foto-aparata: Raščlanili na osnovne i neophodne komponente (telo foto-aparata, objektiv, blenda, zavesica,okidač, penta prizma, vizir…) Dali odgovore na osnovna pitanja vezana za nastanak i izgled fotografske slike; šta je to ekspozijica, koji parametri utiču na ekspoziciju, šta je to dubinska ostrina i koji parametri utiču na nju, šta je to ISO osetljivost. Naveli smo osnovnu podelu objektiva na osnovu žižne daljine (normalni objektiv, širokougaoni objektiv, tele objektiv) i kako oni utiču na krajnji izgled dobijene fotografije.

ARHITEKTONSKO PROJEKTOVANJE JAVNIH OBJEKATA – Prof. dr Jelena Atanacković Jeličić

U okviru pripremne nastave tekuće godine, obrađena je tema javnih objekata sa posebnim akcentom na projektantski pristup i poimanje karakterističnih sadržaja i dimenzija javnih objekata. Na primeru cafe-bara, kao svima dobro poznatog programa, studenti su imali zadatak da reše dispoziciju obaveznih elemenata mobilijara i šanka, vodeći računa o aktivnim i pasivnim merama, čovekomernosti, kao i funkcionalnosti prostora. Prvi deo zadatka podrazumevao je pozicioniranje nekoliko tipova sedenja (visoko, nisko i separei), garderobe, šanka i prostora za muzičara, dok je potom bilo potrebno ući u detaljniju razradu elemenata šanka i retro pulta. Ovaj deo zadatka odnosio se na dispoziciju zadatih elemenata šanka poput sudopere, frižidera, kafemata, ledomata, odlaganja pića i čaša i sl. tako da se omogući neometan rad i dovoljno prostora u šanku. Smeštajući simbole mobilijara u modularnu mrežu, studenti su pored uvoda u projektantski postupak stekli i osnovne informacije o razmeri prostora, kao i o prilagođavanju modularne mreže tipu i programu objekta. U toku završnog časa prezentovani su radovi svih kandidata, sa ciljem sticanja uvida u prednosti i nedostatke rešenja, kao i u osnovne pravce formulisanja kriterijuma projektovanja i razmišljanja o prostoru.

PRODUKCIJA ARHITEKTONSKOG DELA – SAŽETAK SA PREDAVANJA – Prof. dr Romana Bošković

Proces arhitektonskog projektovanja jeste niz kompleksnih i međuzavisnih aktivnosti koji uvek ima jasno definisan cilj, tj. produkciju arhitektonskog dela. Ovaj proces se može podeliti u dva osnovna dela: projektantski (sa svim svojim fazama – predprojektantska – istraživanja, konteksti, projektni zadatak/problem, korisnici/potrebe, scenario upotrebe prostora, funkcije; sinteza – program i koncept; kritička analiza rešenja; razrada rešenja) i izvođački. Razumevanje pozicije arhitekte, ali i svih drugih učesnika, kako u procesu arhitektonskog projektovanja, koji je sa jedne strane kreativan i stvaralački, a sa druge strogo zakonski određen; tako i u drugim procesima bavljenja arhitekturom u proširenom polju delovanja, od ključnog je značaja za našu profesiju. Produkcija arhitektonskog dela razmatrana je: 1) u užem značenju te reči, kao građenje arhitektonskih objekata i organizovanje radova pri izvođenju objekata (kroz Projekat tehnologije i organizacije gradilišta koji čine: šema gradilišta/situacioni plan, opis radova i mere bezbednosti i zdravlja na radu; gradilišne uslove; organizaciju građenja), 2) kroz detaljnu analizu prostorne i programske artikulacije objekta Norveške opere i baleta u Oslu, arhitektonskog biroa Snoheta.

PROSTOR, PRIČA, DOGAĐAJ – Prof. dr Tatjana Dadić Dinulović

Predavanje je bilo posvećeno nastupu Srbije na Praškom kvadrijenalu. Detaljne informacije studenti mogu da nađu na:

http://www.scen.uns.ac.rs/wp-content/uploads/pq_katalog/process_-_pq_serbia.pdf.

ARHITEKTURA KAO UMETNOST – Prof. dr Radivoje Dinulović

Šta je arhitektura? Istorijske i savremene definicije pojma arhitektura. Subjektivni azbučnik arhitekture. Trijadne definicije arhitekture. Etimološka definicija arhitekture. Šta je i ko je arhitekta – od Markiza de Pomabal do poštara Ferdinanda Ševala? Pojam prostora. Prostor-vreme. Pojam događaja. Pojam mesta. Pojam egzistencije. Pojam funkcije. Funkcije u arhitekturi i funkcije arhitekture. Šta je umetnost? Šta je umetnost, a šta je umetničko u arhitekturi? Delovanje i dela Frenka Lojda Rajta kao specifična studija slučaja.

POUKE PROŠLOSTI – geneza, transformacija i reinterpretacija osnovnih arhitektonskih oblika – Doc. dr Anica Draganić

Prvo predavanje imalo je za cilj da studentima pruži odgovor na pitanje: Da li su savremenom arhitekti potrebna znanja i iskustva prošlosti? Shodno tome razmatrane su i diskutovane aktivnosti i pristupi u rešavanju zadataka postavljenih pred antičkog graditelja, renesansnog stvaraoca i savremenog arhitektu. Potom je definisan značaj i uloga istorije arhitekture, discipline koja, koristeći različite metode, prati promene u graditeljstvu kroz programski, konstruktivni ili stilski aspekt.
Tema sledećeg predavanja bila je geneza, transformacija i reinterpretacija osnovnih arhitektonskih oblika. Predstavljeni su neki značajniji arhitektonski oblici koji se pojavljuju u drevnim civilizacijama, a potom bivaju korišteni i transformisanim u potonjim epohama. Na odabranim primerima savremene arhitekture budući studenti imali su zadatak da prepoznaju reinterpretaciju prethodno predstavljenih antičkih oblika.

RAZVOJ INDUSTRIJSKOG DIZAJNA I DIZAJNA MOBILIJARA OD DRUGE POLOVINE DVADESETOG VEKA DO DANAS – Doc. Radomir Kojić

Tema predavanja se odnosi na razvoj industrijskog dizajna i dizajna mobilijara u drugoj polovini dvadesetog veka.. Akcenat je principima i pravilima dobrog dizajna, razvojnom putu i fazama prototipa kao na upotrebnoj i estetskoj vrednosti finalnog proizvoda.
Preciznije, kroz različite primere koji su prikazani na predavanju, analizirani su najuspešniji primeri iz oblasti dizajna nameštaja, računara i malih kućnih aparata od ranih pedesetih godina dvadesetog veka do danas, sa fokusom na pravila dizajna, tehnikama, razvojem koncepta , inovacijama na polju materijala, funkcija i procesa proizvodnje.
Takođe, kroz prikazane primere analizirani su različiti uticaji koji deluju kroz proces dizajna na savremeno društvo. (društveni, kulturološki, ekonomski, tehnološki, prirodni kontekst,)

PROCES PROJEKTOVANJA – Doc. dr Dragana Konstantinović

Osnovna ideja predavanja je da budućim studentima objasni kompleksnost procesa projektovanja, koji ,kao složeni logički i kreativni ciklus, predstavlja metodološki i kreativni okvir stvaranja arhitektonskog dela. Time, ističe se dvojna priroda ovog procesa – inženjerska i umetnička, čime se objašnjava i pozicija arhitekture kao discipline upravo na graničnom polju između umetnosti i tehnike. Isto tako, kroz predavanje će se istaći značaj stvaranja arhitektonskog dela koje je kontekstualizovani produkt, i kao takav u stalnoj interakciji sa sredinom u kojoj, i za koju nastaje.
Na predavanju su objašnjene i diskutovane osnovne faze tog procesa, objašnjeni osnovni pojmovi, moguće metodologija rada u različitim fazama, i na primerima prikazane specifične pojedinosti.

Predavanja su se bavila posebno sledećim podtemama:
definicija procesa projektovanja: odnos inženjerskog/egzaktnog i kreativnog/umetničkog; arhitektura kao disciplina između inženjerstva i umetnosti; vremenska komponenta; cikličnost procesa…
osnovne faze procesa projektovanja:
I predprojektantska faza: istraživanje (analize, zaključci)
kontekst (pojam), mogući slojevi analize konteksta (fizički, društveni, genius loci)
projektantski zadatak/problem
korisnici (potrebe, scenario upotrebe prostora, egzistencijalna funkcija arhitektonskog dela, ambijentalne vrednosti…)
II sinteza
program (kreativni i kritički rad na programu)
koncept
(sredstva: crtež, skica, dijagram; uticaj teorije arhitekture i teorije forme na arhitektonsko delo)
III kritička analiza rešenja
IV razrada rešenja

SAVREMENI GRADOVI – prof. dr Milica Kostreš

Na predavanju su obrađene dve teme sa većim brojem podtema, propraćenih relevantnim primerima iz savremene prakse.

1. Procesi koji transformišu savremene gradove
Urbanizacija – može se definisati kao “univerzalni proces urbane koncentracije”. Urbanizacija se, kao proces, može izraziti pomoću 2 veličine: koeficijenta urbanizacije, koji predstavlja procenat gradskog u ukupnom stanovništvu i koeficijenta koncentracije, koji pokazuje učešće velikih gradova (iznad 100 000 stanovnika). Od 2007. godine na globalnom nivou preovlađuje urbano stanovništvo.
Neželjene posledice urbanizacije obuhvataju: prostornu strukturu neprilagođenu procesima; smanjenje obradivih površina; narušen balans izgrađenih površina i slobodne prirode; povećanje ekološkog otiska; nekontrolisano korišćenje neobnovljivih izvora energije; zagađenje vazduha i vode; klimatske promene; društvene probleme nastale zbog prenaseljenosti, ali i segregacije.
Suburbanizacija – rast izgrađene teritorije kroz umnožavanje predgrađa.
Globalizacija – proces proširivanja, produbljivanja i ubrzavanja globalne međupovezanosti koja posledično dovodi do relativizacije prostorno-vremenske distance.
Gradovi svetske klase („world class cities“) – “pobednici” među globalizovanim gradovima sa neophodnim fukcijama: dobro povezanim međunarodnim aerodromima, velikim lancima hotela, sedištima internacionalnih kompanija, prestižnim mega-projektima i poželjno sa organizovanim velikim manifestacijama (svetske izložbe (World Expo), Olimpijske igre i slično).
Gradovi koji se smanjuju („shrinking cities”) – gradovi u kojima se smanjuje broj stanovnika i ukupna ekonomska aktivnost u užem gradskom jezgru, dok površina koju zauzimaju najčešće raste. Među uzrocima ovih procesa ističu se deindustrijalizacija, suburbanizacija, tranzicija u postsocijalističkim društvima, demografsko starenje, ratna razaranja i katastrofe i drugi. Najpoznatiji primer iz ove grupe gradova je Detroit.

2. Centralna područja gradova i njihova transformacija
Transformacije centralnih područja savremenih gradova podrazumevaju balansiranje između kontinuiteta (istorijski slojevi, kontinuitet kulturološke funkcije grada i odnosa prema prostoru), sa jedne, i promena i prilagođavanja novim procesima, sa druge strane. U tom okviru, značajne teme obuhvataju: identitet, kontekst, urbanitet, istoriju, tradiciju, ideologiju i politiku, kulturu, ekonomiju, moć, odnose starog i novog, lokalnog i globalnog, različitosti i jedinstva, javnog i privatnog i drugo.
Neke od savremenih mera transformacija vezane za fizički prostor (arhitektonske objekte i neizgrađene površine) u centralnim područjima gradova su: rušenje neadekvatnih objekata (najčešće sa aspekta boniteta i sadržaja); izgradnja novih objekata; rekonstrukcija; restauracija; nadogradnja i intervencije na krovovima; proširenje i dogradnja; adaptacija; izgradnja privremenih objekata; različite promene namene (celog objekta ili neke od etaža); promene parternog uređenja (od novog popločanja, do uvođenja novog urbanog mobilijara); novo pejzažno uređenje; natkrivanje; uređenje unutarblokovskih prostora, i drugo. Jedna od značajnih mera je interpolacija – izgradnja i uklapanje novog objekta u postojeći niz. Veoma česta intervencija je i dogradnja – izvođenje građevinskih i drugih radova kojima se izgrađuje novi prostor van postojećeg gabarita objekta, kao i nadziđivanje objekta, i sa njim čini građevinsku, funkcionalnu ili tehničku celinu (Zakon o planiranju i izgradnji).
Aktuelne mere vezane za saobraćaj u centralnim područjima podrazumevaju eliminisanje kolskog saobraćaja i širenje pešačkih zona, uz prateće mere na širem području (ulaganje i popularizacija javnog saobraćaja, promocija pešačkog i biciklističkog saobraćaja i drugo), kao i sprovođenje “umirenja” i usporenja saobraćaja (pešačka i kolska kretanja u istom nivou, promena nivoa, promena pravca). Primer grada koji ovu strategiju veoma dosledno sprovodi od 1960-tih godina je Kopenhagen.